Zes cognitieve fouten waardoor jij onzin in de fitnesswereld gelooft

cognitieve fouten fitness

Ik neem je echt niet kwalijk: ook ik heb genoeg fabeltjes in de fitnesswereld voor lief genomen. Niet dat ik nu alle wijsheid in pacht heb, maar de dagen dat ik gehaast naar huis fietste om binnen mijn “anabolic window” een ~ eiwitshake met dextrose ~ achterover te slaan liggen gelukkig achter me.

Was het raar dat ik dergelijke spookverhalen geloofde? Nou, niet bepaald. Het is vrij menselijk dat denkbeelden vertroebeld worden door gebrek aan kritisch denken. “Cognitieve vooroordelen” noemen we deze ook wel. En de fitnesswereld zit er ramvol mee.

De zes meest voorkomende denkfouten heb ik hieronder gekalkt. Immers: als je je hier eenmaal bewust van bent, kun je ze de volgende keer voorkomen.

1. Sunk-cost fallacy

Wanneer je in een geloof veel tijd, geld en/of energie geïnvesteerd hebt, ben je sneller geneigd hieraan vast te klampen. Het is natuurlijk even slikken als je al honderd euro hebt besteed aan glutamine-supplementen en het blijkt uit onderzoek dat het eigenlijk geen barst doet voor je spiergroei [1]. Je zult waarschijnlijk alles in je macht gaan doen om het tegendeel te bewijzen. Of je zult de bekende frase uitspreken:

“Maar het werkt voor mij”.

Oké.

Of denk bijvoorbeeld aan de Herbalife-verkoper die na alle investeringen erachter komt dat het bedrijf eigenlijk een piramidespel hanteert waarbij onnoemelijk veel mensen financieel gedupeerd worden. Wat een verkoper in de regel dan doet? In mijn Insta-inbox het volgende.

herbalife verkoper

2. Voorkeur voor bevestiging

Oftewel de confirmation bias. Een enorme boosdoener voor iedereen die ergens sterk in gelooft.

We hebben de neiging om alleen informatie tot ons te nemen die onze eigen overtuiging bevestigt, terwijl we bewust tegelijkertijd alles negeren wat hiermee in tegenspraak is. Dan krijg je zoekopdrachten als:

“Why glutamine is a good supplement”
“Benefits of keto diets”
“Why high frequency is the best training method”

Tja, zo blijven we denken dat we gelijk hebben.

3. Bandwagon-effect

Dit is een denkfout waarbij een mening eerder wordt geloofd naarmate er meer medestanders zijn voor die mening.

“Als iedereen het doet, dan zal het wel zo zijn”, denk je dan al snel. Dit was ook bij mij de reden dat ik vroeger bro-split schema’s volgde, ondanks dat resultaten achterbleven bij me.

We zijn wat dat betreft kuddedieren, zo blijkt ook wel uit een leuk experiment waarbij iedereen met de rug naar de opening van de lift staat.

4. Conservatisme

Dit is de neiging je geloof onvoldoende te herzien wanneer er nieuwe bewijzen worden geleverd.

Dit wordt in de gym vaak gedacht onder het mom van: “het heeft altijd gewerkt, dus waarom zou ik het veranderen?”

Iedereen kent wel zo’n trainer die ooit oud-bodybuilder was en nog steeds alle cliënten methodes uit het dinosaurustijdperk voorschotelt, omdat hij er ooit kampioen mee is geworden.

Maar helaas: wat toen namelijk werkte, is niet per se wat het meest efficiënt is.

Of wellicht is het helemaal niet de reden dat datgene überhaupt werkte.

Of misschien werkte het helemaal niet en waren er andere factoren waarom het doel behaald werd.

5. Illusoire Correlatie

Één van de meest voorkomende in de fitnesswereld: oorzaak-en-gevolg zien in dingen die alleen een verband hebben.

“Die gespierde bro zit op boksen, dus van boksen word je gespierd”.
“Dat meisje met die killer body eet geen brood, dus als je geen brood eet, krijg je een killer body”
“Mijn Pilates-docente heeft een sixpack…” etc.

Maar dat hoeft helemaal niks met elkaar te maken te hebben. Net zo min dat het feit dat ik van pindakaas hou, de oorzaak is dat ik de wc-rol naar de muur toe hang.

Deze website laat dit soort zogenaamde verbanden op een hilarische manier in een grafiek zien.

correlatie causatie 2

6. Blind-spot bias

Misschien wel de gevaarlijkste van allen en wellicht ook de moeilijkste om uit je systeem te krijgen: de neiging om alleen vooroordelen bij anderen te zien en niet bij jezelf.

Help! Hoe kan ik deze fouten ontwijken?

Zoals gezegd is bewustwording de eerste stap om dit soort denkfouten te voorkomen. Zie kennis niet als een vast blok beton, maar als klei dat je altijd kunt kneden en herstructureren. Zie wat je nu denkt meer als iets wat je “op dit moment als meest aannemelijk acht” dan iets “wat waarheid is”.

Wat je nu denkt te weten, kan namelijk niet juist zijn. Om dat in te zien, zul je toch beetje je ego moeten laten varen.

Er bestaan overigens nog véél meer denkfouten. Maar liefst 188 staan hier in een mooi grafiekje opgesomd.

Alvast succes met het erkennen van je fouten!